ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η μετάφραση αυτή αποτελεί μέρος του βιβλίου ‘HOW TO UNITE THE LEFT ON ANIMALS: A Handbook for Total Liberationist Veganism and a Shared Reality’ του John Tallent (2022). Επιλέξαμε σαν αντισπέ ομάδα να μεταφράσουμε το κεφάλαιο του βιβλίου «Δεν υπάρχει ηθική κατανάλωση στον καπιταλισμό» γιατί εντοπίσαμε ότι αποτελεί κοινό βίωμα των αντισπέ ατόμων, τόσο στους τόπους που ζούμε και οργανωνόμαστε (τη λεγόμενη ελλάδα και κύπρο) όσο και στο εξωτερικό, να αντιμετωπίζονται με αυτό το «αντεπιχείρημα» από μη βίγκαν άτομα εντός των αριστερών και αναρχικών χώρων. Το συγκεκριμένο κεφάλαιο θίγει στοχευμένα την ανυπαρξία Αντισπισιστικής θεώρησης στον α/α/α χώρο, όπου επικρατούν ακόμα σπισιστικές ιδέες. Για μας είναι απαράδεκτο εντός αυτοοργανωμένων πολιτικών χώρων οι οποίοι διαμορφώνονται γύρω από μη ιεραρχικά μοντέλα, να χρησιμοποιείται το εν λόγω ανυπόστατο επιχείρημα για να αποκρύψει την ξεκάθαρα εξουσιαστική σχέση μεταξύ των ανθρώπων και των μη ανθρώπινων ζώων.
Η ομάδα Ερεβίδες βρέθηκαν και ζυμώθηκαν με αφορμή κοινές ιδέες και κυρίως μία κοινή αντικυριαρχική θεώρηση και διαθεματική ανάλυση των καταπιέσεων. Η μετάφραση αυτού του κειμένου υπήρξε μία από τις διαδικασίες της μεταξύ μας ζύμωσης. Την ίδια στιγμή θεωρούμε ότι το κείμενο αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο ανάλυσης των θεμάτων που μας απασχολούν, καθώς και μία έγκυρη απάντηση στο προβληματικό επιχείρημα που ακούγεται συχνά σε κινηματικούς χώρους όταν θίγεται το ζήτημα του βιγκανισμού: ότι δεν υπάρχει ηθική κατανάλωση μέσα στο καπιταλιστικό συγκείμενο, υπονοώντας έτσι ότι είναι αδύνατο για τα αριστερά/αναρχικά άτομα να τηρήσουμε μία ηθική στάση απέναντι στα μη ανθρώπινα σύντροφα μας εντός του καπιταλισμού. Ως αντισπισιστική ομάδα, θέλουμε να θίξουμε και να καταδείξουμε την γενικότερη τάση ατόμων και ομάδων στον α/α/α/ χώρο να ιεραρχούν τις καταπιέσεις, απορρίπτοντας τον βιγκανισμό ως κάτι το εντελώς διαχωρισμένο από τον ταξικό, αντιπατριαρχικό και αντιαποικιακό αγώνα. Στεκόμαστε ενάντια στην ιεράρχηση του ταξικού ως σημαντικότερη από τις υπόλοιπες διασταυρούμενες καταπιέσεις όπως το φύλο, τη φυλή, το είδος, την αναπηρία, την αποικιοκρατία. Αντιλαμβανόμαστε ότι η παραπάνω διαθεματική ανάλυση παραμένει μία ανθρώπινη οπτική, ωστόσο η θέση μας είναι ότι αναγκαιεί μία ολιστική θεώρηση και μία οριζόντια απεύθυνση όλων των καταπιεσμένων ατόμων τόσο κάτω από τον καπιταλισμό όσο και πέρα από αυτόν.
Όσον αφορά τη διάκριση με βάση το είδος, η θέση μας είναι ότι τα μη ανθρώπινα ζώα δεν είναι κατώτερα από τον άνθρωπο και δεν μπορούν να αποτελούν εμπορεύματα, πόρους, τρόφιμα, αντικείμενα, ρούχα, πειραματόζωα, ψυχαγωγία ή οποιοδήποτε αντικείμενο ανθρώπινης κατανάλωσης και χρήσης. Επομένως, θεωρούμε υποχρέωση τη συμμετοχή μας σε κοινωνικές πρακτικές που προωθούν τον αντισπισισμό με στόχο την απελευθέρωση όλων των μη ανθρώπινων ζώων από την ανθρώπινη υποδούλωση – στο βαθμό που το επιτρέπουν οι συνθήκες του κάθε ατόμου – με επιθυμία μας τη συνέπεια λόγου και πράξης.
Σε συνέπεια των θέσεων μας για την έμφυλη καταπίεση και την πατριαρχία, καθώς και για την ανάγκη μιας τρανσφεμινιστικής αναδιαμόρφωσης της γλώσσας, κατά τη μετάφραση του κειμένου αποφύγαμε συνειδητά να χρησιμοποιήσουμε το αρσενικό γένος σαν γενίκευση, αλλά επιλέξαμε να χρησιμοποιούνται όλα τα γένη, με έμφαση στο ουδέτερο, αφού για εμάς, με αυτόν τον τρόπο αποδίδεται καλύτερα η έννοια ενός συνόλου ή μιας ομάδας ατόμων – ανθρώπινων και μη.
Η καταπίεση των μη ανθρώπινων ζώων είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την καταπίεση των ανθρώπων και την καταστροφή του περιβάλλοντος. Ο διαρκής αγώνας για την Ολική Απελευθέρωση ανθρώπων, μη ανθρώπινων ατόμων και οικοσυστημάτων, απαιτεί ταυτόχρονες δράσεις και δεσμεύσεις.
ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ
Ο όρος σπισισμός, ή ειδισμός είναι γλωσσικό δάνειο από την αγγλική λέξη speciesism, η οποία προέρχεται από τη λέξη «species», στα ελληνικά «είδος». Γι’ αυτό η λέξη αποδίδεται επιπλέον και ως «ειδισμός». Η έννοια του σπισισμού ή ειδισμού δηλώνει τη διάκριση μεταξύ των διαφορετικών ζωικών ειδών, η οποία επιφέρει την εκμετάλλευση του ενός είδους από το άλλο, ή απλά τη διάκριση με βάση το είδος – κατά τη διάκριση με βάση τη φυλή (φυλετισμός/ρατσισμός) το φύλο (σεξισμός) κλπ.. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά από τον Ρίτσαρντ Ράιντερ (Richard D. Ryder) το 1973, αλλά καθιερώθηκε στο έργο του Πίτερ Σίνγκερ (Peter Singer) «Η Απελευθέρωση των Ζώων». Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Σίνγκερ, «Ο ειδισμός είναι μια μορφή προκατάληψης υπέρ των συμφερόντων των μελών του ίδιου είδους και εναντίον των μελών των άλλων ειδών». Επομένως, ο ειδιστής τηρεί μια στάση υπέρ του είδους του. Όπως αναφέρει ο Σίνγκερ, προλογίζοντας το βιβλίο του Ράιντερ, τον όρο συνάντησε πρώτη φορά σε ένα φυλλάδιο του Ράιντερ που απεικόνιζε χιμπατζήδες, οι οποίοι είχαν σκόπιμα μολυνθεί με σύφιλη για την ανάγκη ενός πειράματος, και από κάτω έγραφε «speciesism» (ειδισμός). Αντισπισισμός είναι ένα σύνολο πεποιθήσεων, πρακτικών και δράσεων που εναντιώνονται σε αυτού του είδους τη διάκριση και την καταπίεση που επιβάλλεται στα μ/α ζώα και που επιδιώκουν την Ολική Απελευθέρωση. Ο βιγκανισμός είναι μια από τις πρακτικές εκφάνσεις του αντισπισισμού και αφορά συγκεκριμένα την αποχή από την κατανάλωση και χρήση προϊόντων και συστατικών ζωικής προέλευσης.
Χρησιμοποιούμε τον όρο «μη ανθρώπινα ζώα / άτομα» αντί της κοινής ορολογίας «ζώα» αφού, επιστημονικά μιλώντας, οι άνθρωποι είναι ζώα. Επομένως, το να χαρακτηρίζουμε όλα τα άλλα έμβια όντα εκτός των ανθρώπων ως «ζώα», και να αποκαλούμε εμάς «ανθρώπους» αποτελεί κομμάτι της σπισιστικής θεώρησης του ανθρώπου ως ανώτερο είδος. Το να αντιλαμβανόμαστε τα μ/α ζώα ως άτομα, από τη μία αποδίδει σε αυτά το δικαίωμα στην ατομική τους αυτοδιάθεση ενώ ταυτόχρονα δεν αποκρύπτει την ανθρώπινη ζωικότητα και επομένως δεν ιεραρχεί ένα είδος ζώου (τον άνθρωπο) ως ανώτερο, ομαδοποιώντας όλα τα άλλα στην ευρεία κατηγορία «ζώα». Από πολιτική σκοπιά, η υπενθύμιση ότι οι άνθρωποι είναι ζώα είναι σημαντική, ειδικά όταν αυτό ξεχνιέται ή σκόπιμα αποκρύπτεται τόσο συχνά. Η εκμετάλλευση και θανάτωση τρισεκατομμυρίων μη ανθρώπινων ζώων δικαιολογείται συνήθως από πολλούς ανθρώπους επειδή οι άνθρωποι είναι «άνθρωποι» και όλα τα άλλα ζώα είναι «απλά ζώα».
Ερεβίδες
erebidae@systemli.org
ΥΓ: Ετυπώθηκε σε 150 αντίτυπα τον Δεκέμβριο του 2024 και διανέμεται με ελεύθερη συνεισφορά.